भारत इराण व्यापार संबंध: संपूर्ण जगाचे डोळे सध्या इराण आणि इस्रायल यांच्यात सुरू असलेल्या वादाकडे लागले आहेत. इराणच्या लष्करी तळांवर अमेरिका आणि इस्रायलने हल्ले केले आहेत. त्याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणकडूनही प्रत्युत्तराची कारवाई सुरू आहे.
या वादाचे पडसाद जगभर उमटत आहेत. या युद्धाचा भारत आणि इराणमधील व्यापारावर काय परिणाम होईल, असा प्रश्न आता निर्माण झाला आहे. याविषयी जाणून घेऊया…
भारत आणि इराणमधील जुने व्यापारी संबंध
दोन्ही देशांमधील संबंध अनेक वर्षे जुने आहेत. इराण आपल्या अनेक दैनंदिन गरजांसाठी भारतावर अवलंबून आहे. त्याचबरोबर भारताला कच्च्या तेल आणि मध्य आशियामध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी इराणची मदतही हवी आहे. तसेच, भारत-इराण संबंध केवळ व्यावसायिक नाहीत, तर सांस्कृतिक संबंध दोन्ही देशांना जोडण्याचे काम करतात.
भारताचे इराणशी व्यापारी संबंध
इराण दीर्घ काळापासून ऊर्जा क्षेत्रात भारताचा महत्त्वाचा भागीदार आहे आणि भारताला कच्च्या तेलाचा पुरवठा करत आहे. अमेरिकन निर्बंधांच्या काळातही दोन्ही देशांमधील व्यापारी संबंध पूर्णपणे संपुष्टात आलेले नाहीत. त्याचबरोबर औषधे, तांदूळ, गहू, साखर आणि कापसाचे कपडे यांसारख्या जीवनावश्यक वस्तूंची भारतातून इराणमध्ये निर्यात केली जाते.
इराणमध्ये या वस्तूंना चांगली मागणी आहे. विशेषतः इराण हा बासमती तांदळाचा मोठा खरेदीदार आहे. याशिवाय चहा, साखर, वाहनांचे भाग, औषधे आणि काही अभियांत्रिकी उत्पादनेही भारतातून इराणला पाठवली जातात.
भारत इराणमधून कोणती उत्पादने आयात करतो?
भारताच्या ऊर्जा गरजा पूर्ण करण्यात इराणने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. भारत तेथून मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची आयात करत आहे. याशिवाय पिस्ता आणि खजूर यांसारखे सुके फळ, काही विशेष रसायने, पेट्रोकेमिकल उत्पादने आणि काचेची भांडीही इराणमधून आयात केली जातात.
चाबहार बंदरात भारताची गुंतवणूक
व्यापार आणि संपर्क मजबूत करण्याच्या उद्देशाने भारत इराणच्या चाबहार बंदरात मोठी गुंतवणूक करत आहे. हा प्रकल्प केवळ व्यावसायिक दृष्टिकोनातूनच नाही तर राजनैतिक दृष्टिकोनातूनही महत्त्वाचा मानला जातो. कारण याद्वारे मध्य आशिया आणि अफगाणिस्तानात माल पोहोचवण्याचा महत्त्वाचा पर्यायी मार्ग उपलब्ध आहे.
हे देखील वाचा: पडत्या बाजारात कमाईची संधी! देशांतर्गत आणि जागतिक ब्रोकरेज कंपन्यांनी खरेदी करण्यास सांगितले, मोठा नफा मिळू शकतो