रशियन तेल कंपनी रोझनेफ्टचे सीईओ इगोर सेचिन यांनी भारताबाबत मोठी भविष्यवाणी केली आहे. येत्या दशकात जगात वाढणाऱ्या नवीन तेलाच्या मागणीपैकी सुमारे 50 टक्के मागणी एकट्या भारतातून येईल, असे त्यांनी म्हटले आहे. याचा अर्थ भारत हळूहळू जागतिक ऊर्जा बाजारातील सर्वात मोठी प्रेरक शक्ती बनू शकतो.
भारत सर्वात मोठा तेल ग्राहक का बनणार?
इगोर सेचिन यांच्या मते, भारताची झपाट्याने वाढणारी अर्थव्यवस्था, वाढती लोकसंख्या, शहरीकरण आणि वाहनांच्या वापरातील वाढ ही त्याची प्रमुख कारणे आहेत. ते म्हणाले की 2035 पर्यंत भारताचा तेलाचा वापर सुमारे 44% ने वाढून सुमारे 8 दशलक्ष बॅरल प्रतिदिन होऊ शकतो. ते म्हणतात की विकसनशील देशांमध्ये ऊर्जेची मागणी वेगाने वाढत आहे, परंतु भारत त्यात आघाडीवर आहे. त्यामुळे येत्या काही वर्षांत जागतिक तेल बाजारातील भारताची भूमिका अधिक महत्त्वाची होणार आहे.
कच्च्या तेलामुळे घराचं बजेट बिघडणार! क्रूडने 100 डॉलर पार केला, अर्थतज्ज्ञाने दिला मोठा इशारा
जागतिक ऊर्जा बाजारात मोठा बदल
Rosneft CEO ने देखील सूचित केले की जगातील ऊर्जा संरचना बदलत आहे. विकसित देशांमध्ये तेलाची मागणी स्थिर किंवा मंद असू शकते, परंतु भारतासारख्या विकसनशील देशांमध्ये मागणी वेगाने वाढेल. या कारणास्तव, जागतिक तेल मागणी वाढीचा मोठा भाग भारताशी जोडला जाईल. भारत हा केवळ तेलाचा ग्राहक नसून जागतिक ऊर्जा धोरणाचे केंद्र बनत आहे, असेही ते म्हणाले.
रशिया-भारत ऊर्जा भागीदारीचा वाढता प्रभाव
रशियाकडून भारताला होणाऱ्या तेलाच्या पुरवठ्यामुळे दोन्ही देशांमधील आर्थिक सहकार्य अधिक मजबूत झाले आहे, असेही सेचिन म्हणाले. 2022 पासून भारत आणि चीनला स्वस्त रशियन तेलामुळे अब्जावधी डॉलर्सचा फायदा झाला आहे. यावरून हे स्पष्ट होते की, जागतिक ऊर्जा बाजार हा आता केवळ मागणी आणि पुरवठ्याचा खेळ राहिलेला नाही, तर त्यात भू-राजकारणाची भूमिकाही लक्षणीय वाढली आहे.
भारतात गॅस पुरवठा थांबणार? होर्मुझमध्ये अडकलेल्या एलपीजी जहाजांचे सत्य काय आहे?
आगामी काळात काय आव्हान असेल?
ही वाढ भारतासाठी संधी असली तरी त्यात आव्हानेही आहेत. तेलाची वाढती मागणी म्हणजे देशाचे आयात अवलंबित्व आणखी वाढू शकते. आंतरराष्ट्रीय बाजारात किमती वाढल्या तर त्याचा थेट परिणाम पेट्रोल-डिझेल आणि महागाईवर होणार आहे. तज्ज्ञांच्या मते, आपली ऊर्जा सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी भारताला अक्षय ऊर्जा आणि पर्यायी इंधनावरही वेगाने काम करावे लागेल.