इराण युद्ध: अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या तणावाचा परिणाम आता केवळ मध्यपूर्वेपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. त्याचा परिणाम जगभरातील अर्थव्यवस्थेवर दिसून येत आहे. सर्वात मोठी चिंता कच्च्या तेलाच्या किमतींबाबत आहे. अलीकडच्या काळात तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे, त्यामुळे भारतासारख्या मोठ्या तेल आयातदार देशांच्या अडचणी वाढल्या आहेत. हा तणाव दीर्घकाळ कायम राहिला तर महागाई वाढू शकते आणि याचा थेट परिणाम कंपन्यांच्या कमाईवर होऊ शकतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
महागाई हा मोठा धोका का बनत आहे?
भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी बहुतांश परदेशातून खरेदी करतो. अशा परिस्थितीत जेव्हा आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेल महाग होते तेव्हा वाहतूक, रसद आणि उत्पादन खर्च वाढतो. हळूहळू त्याचा परिणाम दैनंदिन वस्तूंच्या किमतीवरही दिसू लागतो. गेल्या काही महिन्यांत महागाई नियंत्रणात राहिल्याने कंपन्यांना दिलासा मिळाला. मात्र आता तेलाच्या किमती वाढल्याने पुन्हा महागाई वाढण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. जर इंधन महाग झाले तर कंपन्यांचा खर्च वाढेल आणि शेवटी त्याचा बोजा ग्राहकांपर्यंत पोहोचू शकतो.
पेट्रोल आणि डिझेल 22 रुपयांनी स्वस्त, सरकारने दर कमी केल्याने लोकांनी सुटकेचा नि:श्वास सोडला.
कॉर्पोरेट उत्पन्नावर कसा परिणाम होईल?
कोणत्याही कंपनीची कमाई केवळ विक्रीवर अवलंबून नसते, तर तिचे खर्चही तितकेच महत्त्वाचे असतात. कच्चा माल, इंधन आणि वाहतूक खर्च वाढला की कंपन्यांचा नफा कमी होऊ लागतो. जरी काही मोठ्या कंपन्या त्यांच्या उत्पादनांच्या किमती वाढवून हा प्रभाव कमी करू शकतात, परंतु प्रत्येक कंपनीसाठी तसे करणे सोपे नाही. विशेषत: ज्या क्षेत्रांमध्ये स्पर्धा जास्त आहे, किंमत वाढल्याने विक्रीवर परिणाम होऊ शकतो. अशा स्थितीत कंपन्यांच्या मार्जिनवर दबाव वाढण्याची शक्यता आहे.
या क्षेत्रांवर सर्वाधिक दबाव
तेलाच्या वाढत्या किमतींचा सर्वात मोठा फटका विमान कंपन्यांना बसू शकतो. विमान इंधन त्यांच्या खर्चाचा मोठा भाग बनवते. अशा परिस्थितीत इंधन महाग झाल्यास एकतर तिकिटे महाग होतील किंवा कंपन्यांचा नफा कमी होईल. पेंट, केमिकल आणि पेट्रोकेमिकल क्षेत्र देखील दबावाखाली येऊ शकतात कारण त्यांचा कच्चा माल थेट कच्च्या तेलाशी जोडलेला आहे. या कंपन्यांच्या मार्जिनवर परिणाम होऊ शकतो, असा इशारा अनेक तज्ज्ञांनी दिला आहे. याशिवाय FMCG कंपन्या, सिमेंट उत्पादक, पायाभूत सुविधा कंपन्या आणि खत उद्योगांनाही वाढत्या खर्चाचा सामना करावा लागू शकतो. मालवाहतूक खर्चामुळे त्यांच्या खर्चात वाढ होऊन नफ्यावर परिणाम होऊ शकतो.
त्याचा परिणाम शेअर बाजारावरही दिसू शकतो
वाढती महागाई आणि कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती ही देखील शेअर बाजारासाठी चांगली बातमी मानली जात नाही. महागाई अशीच वाढत राहिल्यास व्याजदर कपातीची शक्यता कमी होण्याची भीती गुंतवणूकदारांना वाटते. यामुळे बाजारातील चढउतार वाढू शकतात. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, सध्या बाजार संपूर्ण परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहे. वाढत्या खर्चाचा कंपन्यांच्या कमाईवर किती परिणाम झाला हे येत्या तिमाहींचे निकाल ठरवतील.
जूनमध्ये 11-13 दिवस बँका बंद राहतील, आता RBI ची सुट्टीची यादी पहा
FY27 च्या कमाईचे अंदाज कमी केले जाऊ शकतात?
आतापर्यंत, FY27 साठी कंपन्यांच्या कमाईबाबत अपेक्षा सकारात्मक आहेत. पण तेलाच्या किमती दीर्घकाळ चढ्या राहिल्यास, अनेक क्षेत्रांच्या कमाईचा अंदाज कमी होऊ शकतो. पहिल्या आणि दुसऱ्या तिमाहीच्या निकालांमध्ये या दबावाचे चित्र स्पष्टपणे दिसून येईल, असे विश्लेषकांचे मत आहे. विशेषत: ज्या कंपन्यांची किंमत मोठ्या प्रमाणात इंधन आणि आयात केलेल्या कच्च्या मालावर अवलंबून असते त्यांना अधिक फटका बसेल.
पुढे सर्वात मोठी चिंता काय आहे?
मध्यपूर्वेतील तणाव किती काळ चालू राहतो ही या क्षणी सर्वात मोठी चिंता आहे. परिस्थिती लवकर सामान्य झाल्यास तेलाच्या किमतीत दिलासा मिळू शकतो. पण संघर्ष वाढला तर महागाई, कॉर्पोरेट कमाई आणि शेअर बाजारावर दबाव वाढू शकतो. त्यामुळेच गुंतवणूकदारांपासून कंपन्यांपर्यंत सर्वांच्या नजरा आता कच्च्या तेलाच्या किमती आणि जागतिक घडामोडींवर खिळल्या आहेत. येणारे काही महिने हे ठरवतील की वाढता इनपुट खर्च ही केवळ तात्पुरती समस्या आहे की भारत इंकसाठी ते एक मोठे आव्हान बनणार आहे.
