- जागतिक अनिश्चितता, एलपीजी दरवाढीमध्ये इथेनॉलचे पर्याय.
- सरकारी तेल कंपन्या इथेनॉलवर आधारित स्वयंपाकाचे इंधन आणत आहेत.
- इथेनॉल स्वस्त, स्वच्छ, सुरक्षित आहे; आयात एलपीजीवरील अवलंबित्व कमी होईल.
- अनेक आफ्रिकन आणि आशियाई देशांमध्ये इथेनॉलचा वापर स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणून केला जातो.
स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणून इथेनॉल: जागतिक अनिश्चिततेच्या काळात, आता एलपीजी सिलिंडरला पर्याय म्हणून इथेनॉलचा विचार करण्याची चर्चा आहे. याचा अर्थ पेट्रोलमध्ये मिश्रण केल्यानंतर भविष्यात इथेनॉलचा वापर स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणूनही करता येईल.
इथेनॉल उत्पादक कंपन्यांचे म्हणणे आहे की एलपीजीच्या वाढत्या किमती आणि त्याच्या पुरवठ्यात अडथळे येत असताना, ते स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणूनही स्वीकारले जाऊ शकते. याच क्रमाने सरकारी तेल कंपन्यांनीही केंद्र सरकारच्या हरित ऊर्जा धोरणांतर्गत इथेनॉल हे सर्वोत्तम स्वयंपाकाचे इंधन आणि त्यावर चालणारे स्टोव्ह बाजारात आणण्याची तयारी सुरू केली आहे. इंडियन ऑइल (IOCL), भारत गॅस (BPCL) आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम (HPCL) सारख्या कंपन्या आता या प्रकल्पावर वेगाने काम करत असल्याचे सांगण्यात येत आहे.
इथेनॉलच्या वापरावर भर का?
देशात इथेनॉलचे उत्पादन झपाट्याने वाढत आहे. त्याची सर्वात खास गोष्ट म्हणजे हे प्रामुख्याने उसाचा रस, मका आणि खराब झालेले किंवा कुजलेल्या धान्यांपासून तयार केले जाते. अशा परिस्थितीत आयात केलेल्या एलपीजीपेक्षा ते खूपच स्वस्त असेल. असं असलं तरी, भारत हा एक देश आहे जो आपल्या एलपीजी गरजेच्या 60% पेक्षा जास्त परदेशातून आयात करतो. त्याच्या पेमेंटमुळे देशाच्या सरकारी तिजोरीवर ताण येतो.
दरम्यान, जगातील सर्वात मोठी तेल कंपनी सौदी अरामकोने जूनसाठी एलपीजीच्या कराराच्या किंमतीत १% ते ३% वाढ केली आहे. अशा परिस्थितीत स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणून इथेनॉलचा वापर करण्यावर भर दिला तर त्याची किंमत खूपच कमी होईल.
इथेनॉल जाळणारे स्टोव्ह कोळसा किंवा लाकूड जाळणाऱ्या स्टोव्हपेक्षा स्वच्छ आणि पर्यावरणास अनुकूल असतील कारण त्यामुळे धूर आणि प्रदूषण दोन्ही कमी होईल. एलपीजीप्रमाणे गॅस गळती किंवा सिलिंडर फुटण्याची भीती राहणार नाही.
स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणून इथेनॉलचा वापर कोणत्या देशांमध्ये केला जातो?
आफ्रिका आणि आशियामध्ये असे अनेक देश आहेत जिथे स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणून इथेनॉलचा वापर केला जात आहे. यामध्ये केनिया, इथिओपिया, घाना, टांझानिया, मादागास्कर आणि मोझांबिक सारख्या आफ्रिकन देशांचा समावेश आहे, जिथे इथेनॉलचा वापर रुग्णालयांपासून वसतिगृहे आणि सामुदायिक स्वयंपाकघरांपर्यंत सर्व गोष्टींमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. याशिवाय, फिलीपिन्स, थायलंड यांसारख्या आशियाई देश आणि ब्राझील आणि हैती यांसारख्या लॅटिन अमेरिकन देशांमध्येही ते स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणून वापरले जात आहे.
हे देखील वाचा: