भारतातील मसाल्याच्या किमती: मध्यपूर्वेतील 40 दिवस चाललेले युद्ध आणि त्यानंतर निर्माण झालेल्या तणावपूर्ण परिस्थितीचा परिणाम आता राजस्थानच्या मसाला बाजारावर स्पष्टपणे दिसून येत आहे. आंतरराष्ट्रीय शिपिंग शुल्कात वाढ आणि निर्यातीतील व्यत्यय यामुळे राज्यातील तयार आणि कच्च्या मसाल्यांची मागणी झपाट्याने घटली आहे. त्याचा थेट फटका शेतकरी आणि व्यापाऱ्यांना बसत आहे.
युद्ध आणि सध्या सुरू असलेल्या तणावामुळे इतर बहुतांश वस्तूंच्या किमती वाढल्या असल्या तरी राजस्थानमध्ये उत्पादित होणाऱ्या मसाल्यांच्या किमती कमी झाल्या आहेत. मसाल्यांच्या किमती कमी झाल्याने एकीकडे सर्वसामान्य ग्राहक सुखावले असून, त्यांना काहीसा दिलासा मिळाला आहे, तर दुसरीकडे शेतकरी आणि व्यापारी चिंतेत आहेत.
मसाल्यांचा मोठा साठा जमा झाला
आजकाल राजस्थानच्या प्रमुख बाजारपेठांमध्ये मसाल्यांचा मोठा साठा जमा झाला आहे. व्यापाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार परदेशातून येणाऱ्या ऑर्डर्स कमी झाल्यामुळे माल बाहेर जाऊ शकत नाही. विशेषत: हळद, धणे, जिरे आणि इतर मसाल्यांच्या दरात घसरण नोंदवण्यात आली आहे. मात्र, या वेळी मिरचीचे उत्पादन कमी झाल्याने मिरचीचे दर स्थिर आहेत किंवा काही ठिकाणी वाढले आहेत.
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की मध्यपूर्वेतील अनेक देश भारतीय मसाल्यांचे मोठे खरेदीदार आहेत. युद्ध आणि तणावामुळे तेथील आर्थिक घडामोडींवर परिणाम झाला असून त्यामुळे आयात कमी झाली आहे. याशिवाय सागरी मार्गावरील जोखीम वाढल्याने शिपिंग कंपन्यांनी भाडे वाढवले असून त्यामुळे निर्यात महाग झाली आहे.
बाजारातील रोखीचा ओघही कमी झाला
पूर्वी मालाचा नियमित पुरवठा होत होता, आता अनिश्चिततेचे वातावरण असल्याचे बाजारातील व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे बाजारात रोखीचा ओघही कमी झाला आहे. आपल्या पिकांना योग्य भाव मिळत नसल्याने शेतकरीही चिंतेत आहेत. अनेक ठिकाणी शेतकऱ्यांना कमी किमतीत मसाले विकावे लागत आहेत.
मात्र, या स्थितीमुळे सर्वसामान्य ग्राहकांना काहीसा दिलासा मिळाला आहे. मसाल्यांच्या किमती घसरल्याने किचनचे बजेट काही प्रमाणात कमी झाले आहे. परंतु व्यावसायिकांसाठी हा चिंतेचा विषय आहे.
सरकारी हस्तक्षेपाची मागणी
सरकारने या प्रकरणात हस्तक्षेप करून निर्यातीला चालना देण्यासाठी आवश्यक ती पावले उचलावीत, अशी व्यापारी व शेतकऱ्यांची मागणी आहे. तसेच, शिपिंग खर्च कमी करण्यासाठी आणि नवीन बाजारपेठा शोधण्यासाठी प्रयत्न केले पाहिजेत, जेणेकरून मसाले उद्योगाला या संकटातून बाहेर काढता येईल.
हेही वाचा-
लक्ष द्या तुमचा व्यवसाय किती वेगाने वाढत आहे? सरकार जीएसटीमधून मासिक उत्पादनाचा मागोवा घेईल
